مسجد حکيم نجف آباد

اين مسجد در هسته مرکزي شهر و درمحله اي به همين نام واقع شده که از غرب به کوچه، از شمال به خيابان قدس فعلي، از شرق و جنوب به منازل مسکوني محدود مي شود. بنا به گفته يکي از اعضاء هيات امناي اين مسجد، باني اوليه مسجد، ملاعبدالرحيم نجف آبادي فرزند علي خان (صاحب آسياب علي خان معروف) بوده است. وي معروف به فاضل کرسي نشين و صاحب کتاب بزرگ فقه استدلالي «حقايق الاصول» و جّد شيخ باقر تديّن بوده است. سنگ نوشته اي که تاريخ دقيق بنا، سازنده و واقف آن را معرفي مي کرد، در زمان بازسازي مفقود شده است. گرچه بانيان اوليه مسجد را بيشتر فاميل تدين و فاضل ذکر کرده اند، ولي افرادي ديگري چون حاج شيخ احمد حججي، رحيم کرباسي، ميرزاحسن ايران نژاد، حسين عمو، يوسفي و ديگران نيز در ادوار مختلف در آن نقش داشته اند.

سبک معماري مسجد، دو ايوانه و در زمان قاجار ساخته شده است. در جنوب مسجد سه ايوان بزرگ وجود دارد که سقف ايوان وسطي با گنبد بلند و با شکوهي پوشيده شده است. در شمال مسجد دو ايوان به همراه ايوان سومي که اختصاص به درب ورودي مسجد دارد، ساخته اند. در شرق مسجد شبستان قرار داشت و از سقف آن نيز به عنوان مهتابي استفاده مي شد.

در سمت غرب مسجد وضوخانه و ساير تأسيسات مورد نياز مسجد بنا شده است. درب ديگري نيز در اين ضلع قرار دارد که به کوچه کناري باز مي شود. حدود 35 سال پيش اين مسجد بازسازي کلي شد. گنبد جنوبي تخريب و به همان سبک مجدداً ساخته شد. شبستان نيز تخريب گشته و به جاي آن سالن بزرگي ساخته شد اما ايوان شمالي و جنوبي به همان شکل و شمايل اوليه باقي مانده اند. معماري بنا به سبک دوران قاجار شباهت دارد، از آجر و ساروج ساخته و رو بناي آن کاشي کاري شده است. مساحت مسجد حدود 1000 مترمربع برآورد مي شود و قدمت آن را بيش از 150 سال گفته اند.

امامان جماعت آن به ترتيب تاريخي عبارتند از حاج شيخ حسين فاضل، آقا سيد احمد، شيخ علي، حاج شيخ احمد حججي و شيخ ابولقاسم حججي. حججی پنجمين امام جماعت مسجد بود که در تخريب بناي قديمي و بازسازي آن نقش مؤثري داشت، بنابر نقل ناقلان، خود نيز علاوه بر انجام امور مذهبي مسجد، در ساخت و ساز جديد همراه بنايان و کارگران فعاليت چشمگير داشت. فرزند ايشان حاج شيخ حسن حججي، امام جماعت فعلي مسجد و ادامه دهنده راه پدرشان است.

بسياري از افراد مؤمن و خير نيز در اداره مسجد از ابتدا تا کنون همکاري داشته اند که مي توان به برخي از آنان از جمله آقا خليل تدين، غلامحسين معيني، حسن کرباسي، احمد سقائي، قربانعلي هادي، عباسعلي نوريان، حسينعلي فاضل، حسين فاضل و محمد سقائي اشاره کرد.

📌بخشی از کتاب «مقدمه ای بر تاریخ و فرهنگ مردم نجف آباد» به قلم «فضل الله خلیلی»؛ کاری از انتشارات مهر زهرا (س)

مقدمه ای بر تاریخ و فرهنگ مردم نجف آباد

مسجد حکيم نجف آباد