موقوفات مسجد ارشاد نجف آباد

در مساجد و بناهاي تاريخي بعضاً به مواردي برخورد مي کنیم که نشان از علاقه، ايمان و عشق افراد در گذشته داشته است. آنها با توجه به عدم بضاعت کافي براي ساخت بنایي مستقل، اقدام به نوآوري هايي کرده اند. به طور مثال، فردي به نام غلامحسين کلاه مال با فروش زنجير خود که در روز عاشورا به کتف و بازو مي زده، سنگي را خريداري و در جلوي در ورودي اين مسجد فرش کرده است. در حسينيه شاهديم که هر کدام از ستون هاي سنگي را يک نفر خريداري کرده که نامش نيز روي آن حجاري شده، يا شخصي ديگري مغازه کوچکي را وقف کرده که عايداتش صرف خريد يخ براي سقاخانه مسجد می-باشد.

در وقف نامه مسجد، باغي را در شمال شهر مشخص کرده اند که عايداتش صرف هزينه روشنايي، فرش وگليم، تعمير و نگهداري و مستمري فراش و مازاد آن را براي عزاداري سرور شهيدان هزينه کنند.

بنا به نقل يکي از بنايان که اکنون در قيد حيات نيست، مسجد در سال 1317 تعمير شده است چون که بخشي از سقف ايوان هاي شمالي، قسمتي از سقف (دوچشمه) از ايوان هاي جنوبي و يکي از ستون هاي سنگي تخريب شده بود. در همين سال فضايي که در شمال غرب مسجد قرار داشته و برف انداز مسجد بوده نيز به ساختمان اضافه گرديد. بعضي بر اين عقيده اند که ابتدا ساختمان جنوبي مسجد، سپس ساختمان شبستان و در نهايت ساختمان شمالي مسجد و ايوان هاي شرقي، غربي به آن اضافه شده اند. به هر حال، تعميرکاران و کساني که بنا را تکميل کرده اند، حاج قربانعلي پيشکار و حاج قربانعلي خليلي و حاج علي رضا بودند و نصب ستون هاي سنگي آن توسط حاج تقي و حاج نوروز عصار با ابزارها و اهرم هاي عصاري انجام شده است.

چهارستون سنگي سالن از کوه هاي سده (خميني شهر) توسط سنگ تراشان آنجا آماده و به وسيله شتر و غلطک و ياري حاج تقي آزمان (زمانيان) به اين محل آورده شد.
عايدات چهارمغازه جلوي مسجد، وقف روضه خواني گرديده است که توليت آن با اداره اوقاف مي باشد. توليت مسجد ابتدا به عهده مرحوم آسيد حسن مدرس پدر سيد محمود مدرس گذاشته شد.
دست اندرکاران امور مسجد بعدها افرادي چون عباس حمامي، سيد عظيم، سيد ابراهيم، حاج آقا حسن آيتي، شاه علي نجّار، يدالله ايزدي، حسنعلي فتاح الجنان، حاج آقا باشي، بابا قنبر، رجبعلي عرب، حسن آقا عصار و حسين تقي جراح بوده اند.

مسجد مؤذن معروفي به نام فتح الله گورکاني مشهور به «فتح الله گورکن» داشته است که نقش حُر را نيز در دسته هيات عزاداري کوچه شاه بازي کرده و بدين لقب شهره بود. وي صدايي فوق العاده رسا داشته که از مسافت هاي دور صداي اذان او به گوش مردم مي رسيده است. کربلايي رضا، مؤذن ديگر مسجد و لطفعلي نوائي خادم مسجد بودند. آسيد حسن مدرس، آسيد محمود مدرس، آشيخ نصرالله قضائي، آشيخ حيدر علي يوسفان، آشيخ اسدالله صفر نورالله (معروف به شيخ اسدالله بزرگ)، حاج آقا محمدحسن ناصحي، آقاي آصفي و آقاي شريعتي از امامان جماعت اين مسجد بوده اند.

اکنون نيز حاج شيخ غلامحسين ايزدي پيش نمازي اين مسجد را بر عهده دارند. اين مسجد با شکوه توسط هيئت امنائي متشکل از سادات آيتي و همسايگان اطراف مسجد اداره مي شود.

📌بخشی از کتاب «مقدمه ای بر تاریخ و فرهنگ مردم نجف آباد» به قلم «فضل الله خلیلی»؛ کاری از انتشارات مهر زهرا (س)

مقدمه ای بر تاریخ و فرهنگ مردم نجف آباد

موقوفات مسجد ارشاد نجف آباد